Zabieg laparoskopowy ginekologiczny – kiedy pomaga i czego się spodziewać

Zabieg laparoskopowy ginekologiczny to małoinwazyjna metoda diagnostyki i leczenia m.in. endometriozy, torbieli jajników czy niepłodności. Sprawdź, kiedy jest zalecany, jak wygląda krok po kroku i czego można spodziewać się po operacji oraz w czasie rekonwalescencji.

Na czym polega zabieg laparoskopowy ginekologiczny i czym różni się od laparotomii

Zabieg laparoskopowy ginekologiczny to metoda małoinwazyjna, czyli taka, która pozwala operować bez dużego cięcia powłok brzusznych. Zamiast jednego szerokiego otwarcia brzucha wykonuje się zwykle kilka niewielkich nacięć. Przez jedno z nich wprowadza się kamerę, a przez kolejne cienkie narzędzia robocze. Dzięki temu lekarz może dokładnie obejrzeć narządy miednicy mniejszej, a jeśli jest taka potrzeba, od razu przeprowadzić leczenie.

W praktyce oznacza to mniejszą ingerencję w organizm niż przy klasycznej laparotomii. Laparotomia wymaga większego cięcia brzucha, co zwykle wiąże się z silniejszym bólem po operacji, dłuższym pobytem w szpitalu i wolniejszym powrotem do codziennych zajęć. Przy laparoskopii te obciążenia są zazwyczaj mniejsze, dlatego ta technika bywa wybierana jako pierwsza, jeśli nie ma przeciwwskazań.

Laparoskopia diagnostyczna a operacyjna

Warto rozróżnić dwa podstawowe typy procedur. Laparoskopia diagnostyczna służy przede wszystkim do oceny sytuacji w jamie brzusznej i miednicy. Umożliwia sprawdzenie, czy występują zrosty, ogniska endometriozy, nieprawidłowości anatomiczne albo problemy z drożnością jajowodów. Taki zabieg pomaga wtedy, gdy badania obrazowe nie dają pełnej odpowiedzi albo gdy trzeba potwierdzić przyczynę bólu czy trudności z zajściem w ciążę.

Laparoskopia operacyjna idzie krok dalej. Oprócz samej oceny pozwala wykonać konkretną procedurę, na przykład usunąć torbiel jajnika, przeciąć zrosty, usunąć ogniska endometriozy czy zaopatrzyć ciążę pozamaciczną. Dla pacjentki to duża zaleta, bo diagnostyka i leczenie mogą odbyć się podczas jednej hospitalizacji, bez planowania osobnej operacji w innym terminie.

Dlaczego metoda małoinwazyjna bywa pierwszym wyborem

Powód jest prosty: korzyści są konkretne i odczuwalne. Po laparoskopii najczęściej występuje mniej bólu niż po laparotomii, a rany są mniejsze i zwykle goją się szybciej. To przekłada się na krótszą hospitalizację oraz szybszy powrót do chodzenia, jedzenia i codziennych obowiązków. Średni pobyt po takich zabiegach wynosi około 3 dni, a w prostszych przypadkach wypis może nastąpić nawet tego samego dnia.

Znaczenie ma też precyzja. Kamera daje duże powiększenie obrazu, co ułatwia ocenę delikatnych struktur, takich jak jajowody, jajnik czy powierzchnia otrzewnej. To szczególnie ważne w leczeniu niepłodności i endometriozy, gdzie nawet niewielkie zmiany mogą mieć znaczenie kliniczne. Dlatego zabieg laparoskopowy ginekologiczny często jest preferowany wtedy, gdy celem jest jednocześnie dobra widoczność, oszczędzenie tkanek i możliwie szybka rekonwalescencja.

Kiedy laparoskopia w ginekologii naprawdę pomaga

Największą wartość laparoskopia daje wtedy, gdy trzeba nie tylko podejrzewać problem, ale zobaczyć go bezpośrednio i w razie potrzeby od razu usunąć. Dotyczy to zarówno schorzeń bolesnych, jak i takich, które utrudniają płodność. W wielu przypadkach badanie USG czy rezonans są bardzo pomocne, ale nie zawsze pokazują całość obrazu. Właśnie wtedy zabieg laparoskopowy ginekologiczny staje się ważnym narzędziem diagnostycznym i terapeutycznym.

Endometrioza, torbiele i mięśniaki

Jednym z najczęstszych wskazań jest endometrioza. To choroba, w której tkanka podobna do błony śluzowej macicy rozwija się poza jamą macicy. Może powodować silne bóle miesiączkowe, ból przy współżyciu, przewlekły ból podbrzusza i problemy z zajściem w ciążę. Podczas laparoskopii można rozpoznać ogniska choroby, ocenić ich rozległość i usunąć część zmian, jeśli to bezpieczne i uzasadnione.

Drugą dużą grupą wskazań są torbiele jajników i inne zmiany przydatków. Nie każda torbiel wymaga operacji, ale jeśli zmiana jest duża, daje dolegliwości bólowe, nie znika w obserwacji albo budzi wątpliwości diagnostyczne, laparoskopia bywa rozsądnym rozwiązaniem. Pozwala usunąć torbiel przy możliwie dużym oszczędzeniu zdrowej tkanki jajnika, co ma znaczenie zwłaszcza u kobiet planujących ciążę.

Laparoskopowo można też leczyć wybrane mięśniaki macicy. Decyzja zależy od ich liczby, wielkości i położenia. Nie każdy mięśniak kwalifikuje się do tej techniki, ale jeśli zakres zabiegu na to pozwala, metoda małoinwazyjna daje zwykle korzystniejszy przebieg pooperacyjny niż klasyczna operacja otwarta.

Niepłodność, drożność jajowodów i zrosty

W diagnostyce niepłodności laparoskopia ma bardzo konkretne zastosowanie. Pozwala ocenić drożność jajowodów, obecność zrostów oraz ewentualne wady anatomiczne, które mogą utrudniać zapłodnienie lub zagnieżdżenie zarodka. To szczególnie ważne wtedy, gdy inne badania sugerują problem, ale nie pokazują, jak wygląda sytuacja w rzeczywistości.

Zrosty to pasma tkanki łącznej, które mogą powstawać po stanach zapalnych, endometriozie lub wcześniejszych operacjach. Czasem ograniczają ruchomość narządów, powodują ból, a czasem zaburzają funkcję jajowodów. W trakcie laparoskopii można je uwolnić, co w wybranych przypadkach poprawia warunki do naturalnego poczęcia lub pomaga lepiej zaplanować dalsze leczenie w placówce zajmującej się medycyną rozrodu.

Jeśli Twoim głównym problemem jest długi czas starań o ciążę, ten etap diagnostyki bywa przełomowy. Zdarza się, że dopiero bezpośrednia ocena miednicy pokazuje drobne ogniska endometriozy, zrosty wokół jajników albo częściową niedrożność jajowodów. To informacje, których nie da się bezpiecznie zgadywać wyłącznie na podstawie objawów.

Ból podbrzusza oraz ciąża pozamaciczna

Przewlekły ból podbrzusza to objaw, który może mieć wiele przyczyn. Jeśli badania ambulatoryjne nie wyjaśniają problemu, a dolegliwości utrzymują się miesiącami, laparoskopia może pomóc znaleźć źródło bólu. Lekarz ocenia wtedy między innymi obecność endometriozy, zrostów, zmian zapalnych czy patologii przydatków.

Osobnym wskazaniem jest ciąża pozamaciczna, czyli rozwijająca się poza jamą macicy. To stan potencjalnie niebezpieczny, wymagający szybkiej oceny i niekiedy leczenia operacyjnego. W takich sytuacjach laparoskopia pozwala usunąć zmianę i jednocześnie ograniczyć rozległość urazu operacyjnego. Oczywiście o wyborze metody zawsze decyduje stan pacjentki, wyniki badań i pilność sytuacji.

Do wskazań zalicza się też zaburzenia miesiączkowania, jeśli podejrzewa się przyczynę wymagającą bezpośredniej oceny narządów miednicy. Nie jest to pierwszy krok u każdej pacjentki, ale w dobrze dobranych przypadkach zabieg daje odpowiedź, której nie dały wcześniejsze konsultacje i badania obrazowe.

Jak wygląda zabieg od strony pacjentki

Dla większości pacjentek najważniejsze jest to, czego realnie spodziewać się w dniu operacji. Sam zabieg laparoskopowy ginekologiczny wykonuje się zwykle w znieczuleniu ogólnym, więc podczas procedury śpisz i nie odczuwasz bólu. Zakres całej operacji zależy od celu: inny będzie przebieg laparoskopii diagnostycznej, a inny procedury operacyjnej przy endometriozie, torbieli czy zrostach.

Jak przebiega zabieg krok po kroku

1. Po przyjęciu do placówki przechodzisz weryfikację dokumentów, badań i zgody na zabieg oraz konsultację anestezjologiczną, jeśli nie odbyła się wcześniej.
2. Na sali operacyjnej otrzymujesz znieczulenie ogólne. Po zaśnięciu lekarz przygotowuje pole operacyjne zgodnie z zasadami antyseptyki.
3. Wykonywane są niewielkie nacięcia w powłokach brzusznych. Przez jedno wprowadza się kamerę, a przez kolejne cienkie narzędzia.
4. Jama brzuszna zostaje wypełniona dwutlenkiem węgla, czyli CO2. To tworzy przestrzeń roboczą i poprawia widoczność narządów.
5. Lekarz ogląda macicę, jajniki, jajowody, otrzewną i inne struktury miednicy. Jeśli zabieg ma charakter diagnostyczny, na tym etapie kluczowa jest dokładna ocena zmian.
6. Jeśli plan obejmuje leczenie, w tym samym czasie można usunąć torbiel, przeciąć zrosty, zaopatrzyć ciążę pozamaciczną albo wykonać inne niezbędne czynności operacyjne.
7. Po zakończeniu zabiegu narzędzia są usuwane, CO2 wypuszczany, a nacięcia zamykane szwami lub plastrami chirurgicznymi.

Z punktu widzenia pacjentki ważne jest to, że ta sama procedura może zacząć się jako ocena diagnostyczna, a zakończyć jako leczenie, jeśli wcześniej ustalono taki zakres i warunki bezpieczeństwa na to pozwalają. To jedna z głównych zalet laparoskopii.

Od czego zależy czas operacji

Nie ma jednego stałego czasu trwania. W dużej analizie mediana czasu operacji wyniosła 82 minuty, ale to wartość uśredniona dla różnych wskazań i poziomów trudności. Prosta laparoskopia diagnostyczna zwykle trwa krócej niż rozległy zabieg operacyjny przy zaawansowanej endometriozie czy licznych zrostach.

Na długość zabiegu wpływają przede wszystkim:

• cel procedury: diagnostyczny albo operacyjny,
• rozległość zmian i ich lokalizacja,
• obecność zrostów po wcześniejszych operacjach,
• konieczność wykonania dodatkowych czynności podczas jednego zabiegu,
• poziom trudności technicznej i stan ogólny pacjentki.

W podobny sposób zmienia się długość hospitalizacji. Średni pobyt to około 3 dni, ale po prostych procedurach część pacjentek wraca do domu jeszcze tego samego dnia. Z kolei po bardziej rozległej operacji obserwacja bywa dłuższa, zwłaszcza jeśli potrzebna jest intensywniejsza kontrola bólu, nawodnienia albo wyników badań.

Poziomy trudności I, II i III

Przy ocenie zabiegów stosuje się uproszczony podział na poziomy trudności I, II i III. Nie jest to informacja czysto formalna. Ten podział pomaga przewidzieć czas operacji, możliwe ryzyko oraz plan pobytu po zabiegu.

Poziom	Co zwykle oznacza	Wpływ na przebieg
I	Proste procedury diagnostyczne lub małe zabiegi	Krótszy czas operacji i często szybszy wypis
II	Zabiegi o średniej złożoności, np. część torbieli lub zrostów	Umiarkowane ryzyko i dłuższa obserwacja
III	Procedury bardziej złożone, np. rozległa endometrioza czy trudne zrosty	Dłuższa operacja, większe wymagania techniczne i większa czujność pooperacyjna

Dla Ciebie najważniejsze jest to, że stopień trudności nie świadczy o tym, że coś poszło źle. Oznacza raczej, że sytuacja wyjściowa jest bardziej wymagająca i wymaga odpowiedniego doświadczenia zespołu oraz dobrego przygotowania do operacji.

Jak przygotować się do laparoskopii ginekologicznej

Dobre przygotowanie zmniejsza ryzyko odwołania zabiegu, przyspiesza przyjęcie do placówki i pomaga bezpiecznie przejść znieczulenie. W praktyce najwięcej problemów pojawia się nie z samej operacji, ale z brakujących badań, niepełnej dokumentacji albo nieprzestrzegania zaleceń dotyczących jedzenia i picia. Dlatego tę część warto potraktować bardzo konkretnie.

Badania i dokumenty przed przyjęciem

Zakres badań może się różnić zależnie od placówki, chorób współistniejących i rodzaju zabiegu, ale bardzo często potrzebne są:

• morfologia krwi,
• elektrolity,
• bilirubina,
• próby wątrobowe,
• INR, czyli wskaźnik krzepnięcia,
• grupa krwi,
• pełna dokumentacja medyczna dotycząca dotychczasowego leczenia i operacji.

Jeśli wcześniej miałaś zabiegi ginekologiczne, operacje jamy brzusznej, hospitalizacje z powodu stanów zapalnych albo badania obrazowe, zabierz opisy i wypisy. Dla operatora to ważne informacje. Pozwalają przewidzieć obecność zrostów, ocenić wcześniejsze rozpoznania i dokładniej zaplanować przebieg operacji.

Termin w cyklu, dieta i pozostanie na czczo

W wielu przypadkach najlepszy termin przypada tuż po miesiączce. Taki moment ułatwia ocenę narządów miednicy, zmniejsza ryzyko, że krwawienie utrudni widoczność, i pomaga sprawniej zaplanować procedurę. Ostateczny termin zawsze zależy jednak od rozpoznania, pilności zabiegu i zaleceń lekarza prowadzącego.

Przed operacją zwykle zaleca się lekkostrawną dietę i unikanie ciężkich, wzdymających posiłków. W dniu zabiegu najczęściej trzeba pozostać na czczo, czyli nie jeść i nie pić przez określony czas przed znieczuleniem. Konkretne godziny różnią się między placówkami, dlatego trzymaj się dokładnie instrukcji z kwalifikacji. Nawet niewielkie odstępstwo może spowodować przesunięcie lub odwołanie operacji ze względów bezpieczeństwa.

Higiena przed operacją

Wieczorem przed zabiegiem i rano w dniu operacji zwykle zaleca się kąpiel z użyciem środka bakteriobójczego. To prosty element profilaktyki zakażeń. Skóra w miejscu nacięć powinna być czysta, bez świeżo nakładanych balsamów, olejków i kosmetyków, które mogą utrudniać przygotowanie pola operacyjnego.

Warto też wcześniej zaplanować powrót do domu i pierwszą dobę po wypisie. Dobrze, aby ktoś Cię odebrał, pomógł w zakupach i przypomniał o regularnym przyjmowaniu zaleconych leków. Niby to drobiazg, ale taki porządek naprawdę ułatwia start rekonwalescencji.

Co czuje pacjentka po zabiegu i jak wygląda rekonwalescencja

Po laparoskopii większość dolegliwości ma charakter przejściowy i stopniowo ustępuje. To ważne, bo wiele pacjentek obawia się, że każda nieprzyjemna reakcja oznacza powikłanie. Tymczasem po znieczuleniu ogólnym i pracy w jamie brzusznej organizm potrzebuje chwili, by wrócić do równowagi.

Najczęstsze objawy w pierwszych dniach

Najczęściej pojawia się ból w miejscach nacięć. Zwykle jest umiarkowany i dobrze reaguje na zalecone leki przeciwbólowe. Możesz też odczuwać ból lub rozpieranie w barku. To dość typowe po laparoskopii i wynika z obecności CO2 w jamie brzusznej. Gaz drażni przeponę, a ból może rzutować właśnie do barku. Najczęściej słabnie w ciągu kilku godzin lub kilku dni.

Po zabiegu możliwe są także:

• zmęczenie i senność,
• nudności po znieczuleniu,
• mniejszy apetyt,
• uczucie osłabienia przy wstawaniu,
• lekki dyskomfort w podbrzuszu.

To objawy częste i same w sobie nie muszą świadczyć o problemie. Istotne jest raczej to, czy stopniowo się zmniejszają. Jeśli każdy kolejny dzień przynosi poprawę, przebieg zwykle mieści się w standardowej rekonwalescencji.

Kiedy wraca się do codziennych aktywności

Tempo powrotu do formy zależy od zakresu operacji. Po laparoskopii diagnostycznej lekkie czynności bywają możliwe już po 1–2 dniach. Dotyczy to krótkich spacerów, spokojnego funkcjonowania w domu i prostych obowiązków niewymagających wysiłku. Po laparoskopii operacyjnej powrót do codzienności zwykle zajmuje 1–2 tygodnie, czasem dłużej, jeśli zabieg był bardziej rozległy.

Wysiłek fizyczny, intensywne ćwiczenia i dźwiganie warto wznawiać ostrożnie. Zbyt szybki powrót do obciążeń może nasilić ból i utrudnić gojenie. Najbezpieczniej kierować się zaleceniami z wypisu oraz własnym samopoczuciem. Jeśli po aktywności pojawia się wyraźne nasilenie bólu albo krwawienia, to sygnał, że organizm potrzebuje więcej czasu.

Ryzyko i powikłania: co jest normą, a co sygnałem alarmowym

Choć laparoskopia jest metodą uznawaną za bezpieczną, uczciwa rozmowa o ryzyku jest konieczna. Każda operacja niesie możliwość powikłań, także wtedy, gdy wykonuje się ją przez małe nacięcia. Różnica polega na tym, że w laparoskopii skala obciążenia zwykle jest mniejsza niż przy laparotomii, ale ryzyko nie spada do zera.

W dużych analizach powikłania wewnątrzoperacyjne wynosiły około 5,6%, a pooperacyjne 6,5%. Konwersja do laparotomii, czyli konieczność przejścia na klasyczną operację otwartą, dotyczyła około 2,7% przypadków. Uszkodzenia narządów wewnętrznych notowano w około 2,2% sytuacji, a ryzyko zgonu związane z klasyczną techniką laparoskopową szacowano na około 0,02%. To bardzo mało, ale nie można tego pomijać.

Najczęstsze powikłania po zabiegu

Nie każde powikłanie oznacza stan ciężki. Część problemów ma charakter mniejszy i daje się skutecznie opanować. Do częstszych należą:

• anemia pooperacyjna,
• krwawienie z miejsc po trokarach, czyli po wejściach narzędzi,
• niewielkie zakażenia ran,
• przedłużone nudności lub trudniejszy powrót do jedzenia po znieczuleniu.

Są też powikłania rzadsze, ale poważniejsze, takie jak uszkodzenie jelita, pęcherza moczowego czy moczowodu. Właśnie dlatego tak ważne są doświadczenie operatora, właściwa kwalifikacja i odpowiednie zaplecze sprzętowe. Im trudniejszy zabieg, tym większe znaczenie ma praktyka zespołu w chirurgii małoinwazyjnej.

Po wypisie alarmujące powinny być zwłaszcza: narastający ból zamiast stopniowej poprawy, wysoka gorączka, obfite krwawienie, wyraźne zaczerwienienie i sączenie z ran, problemy z oddawaniem moczu, silne wzdęcie brzucha czy omdlenia. To nie są objawy do przeczekania na własną rękę.

Kiedy konieczna bywa zmiana na laparotomię

Konwersja do laparotomii brzmi groźnie, ale nie należy traktować jej automatycznie jako błędu. Czasem to najbezpieczniejsza decyzja w trakcie operacji. Dochodzi do niej na przykład wtedy, gdy widoczność jest niewystarczająca, krwawienie trudne do opanowania metodą laparoskopową albo zrosty są tak rozległe, że dalsze działanie przez małe porty zwiększałoby ryzyko uszkodzenia narządów.

Z perspektywy pacjentki najważniejsze jest to, że decyzja o zmianie techniki służy bezpieczeństwu. Jeśli operator uzna, że klasyczne otwarcie brzucha daje większą kontrolę nad sytuacją, taka zmiana może ograniczyć ryzyko cięższych następstw.

Od czego zależy bezpieczeństwo i koszt zabiegu

Bezpieczeństwo laparoskopii nie zależy wyłącznie od samej metody. Liczy się to, u kogo wykonuje się zabieg, jak trudna jest sytuacja wyjściowa, jak wygląda kwalifikacja do operacji i jakie standardy stosuje placówka. Dopiero suma tych elementów mówi, czy ryzyko jest dobrze kontrolowane.

Co zwiększa ryzyko komplikacji

Na podstawie danych klinicznych można wskazać kilka czynników, które podnoszą prawdopodobieństwo trudniejszego przebiegu operacji lub rekonwalescencji.

• Wcześniejsze operacje brzuszne – zwiększają ryzyko zrostów i utrudniają bezpieczny dostęp do jamy brzusznej.
• Wyższy stopień trudności zabiegu – procedury bardziej zaawansowane technicznie naturalnie wiążą się z większym ryzykiem.
• Stan ogólny pacjentki według ASA – to skala używana przez anestezjologów do oceny obciążeń zdrowotnych. Im więcej chorób współistniejących, tym większa ostrożność jest potrzebna.
• Dłuższy czas operacji – długie procedury zwykle dotyczą trudniejszych przypadków i są statystycznie powiązane z większą liczbą powikłań.
• Większe zużycie CO2 – koreluje z bardziej złożonym przebiegiem zabiegu i może wiązać się z trudniejszą rekonwalescencją.

Nie oznacza to, że przy którymkolwiek z tych czynników laparoskopia jest z góry niewskazana. Oznacza tylko, że kwalifikacja powinna być dokładna, a plan operacji realistyczny.

Jak wybrać bezpieczną placówkę

Jeśli rozważasz zabieg, nie patrz wyłącznie na cenę. Znacznie ważniejsze są kompetencje zespołu i organizacja opieki. Bezpieczna placówka powinna zapewniać:

• operatorów z doświadczeniem w laparoskopii diagnostycznej i operacyjnej,
• praktykę w leczeniu schorzeń, które dotyczą Twojego przypadku, na przykład endometriozy albo niepłodności,
• nowoczesny sprzęt obrazujący, najlepiej w standardzie HD lub 4K,
• jasne procedury antyseptyki, leczenia bólu i profilaktyki zakrzepicy,
• spójny plan opieki pooperacyjnej i czytelne zalecenia po wypisie.

Jeżeli laparoskopia ma związek z diagnostyką płodności, dodatkowym atutem jest doświadczenie placówki w medycynie rozrodu. W takim środowisku łatwiej połączyć wynik zabiegu z dalszym planem postępowania, zamiast traktować operację jako osobny, oderwany etap.

W przypadku Medisticum, czyli specjalistycznej przychodni zajmującej się leczeniem niepłodności w Krakowie, warto zwrócić uwagę na ponad 30-letnie doświadczenie zespołu, zaplecze nowoczesnych technologii oraz indywidualne prowadzenie pacjentów. Przy bardziej złożonych problemach rozrodu takie połączenie diagnostyki, opieki zabiegowej i dalszego planowania terapii ma praktyczne znaczenie.

Ile kosztuje laparoskopia ginekologiczna w Polsce

Koszt zależy od celu zabiegu, poziomu trudności, czasu pobytu i standardu placówki. Orientacyjnie laparoskopia diagnostyczna kosztuje zwykle kilka tysięcy złotych. Laparoskopia operacyjna to najczęściej 5–10 tys. zł lub więcej, jeśli zabieg jest rozległy albo wymaga dłuższej hospitalizacji.

Przy porównywaniu ofert sprawdź, czy cena obejmuje:

• kwalifikację i konsultacje,
• znieczulenie,
• sam zabieg operacyjny,
• badania okołooperacyjne,
• pobyt w szpitalu lub sali pooperacyjnej,
• kontrolę po zabiegu.

To ważne, bo pozornie niższa cena początkowa nie zawsze oznacza niższy koszt całkowity. W praktyce najlepiej oceniać ofertę nie tylko przez kwotę, ale przez zakres opieki, doświadczenie zespołu i standard bezpieczeństwa.

Najczęściej zadawane pytania

Zabieg laparoskopowy ginekologiczny daje realne korzyści wtedy, gdy trzeba dokładnie ocenić narządy miednicy lub od razu leczyć zmianę przy możliwie małym urazie operacyjnym. Kluczowe znaczenie mają dobra kwalifikacja, rzetelne przygotowanie i wybór placówki z doświadczeniem w takich procedurach. Jeśli rozważasz taki zabieg, warto wcześniej dokładnie omówić zakres operacji, czas rekonwalescencji i możliwe scenariusze po wyniku.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej kliknij tutaj: https://medisticum.pl/